Conflict of verbinding. gevoelens en nep-gevoelens

Harald Borjans Conflict of Verbinding Leave a Comment

Conflict of verbinding?
Gevoelens en 'nep-gevoelens'

Gevoelens ontstaan, zelfs als culturele boodschappen ons vertellen dat gevoelens niet acceptabel zijn.
vaardigheden-om-gevoelens-te-verwoorden

Gevoelens verwoorden

Gevoelens ontstaan, zelfs als culturele boodschappen ons vertellen dat gevoelens niet acceptabel zijn. De voorzichtige en indirecte manier waarop we in deze onaanvaardbare situaties onze gevoelens verwoorden, kunnen tot verwarring leiden en verlies van verbinding tot gevolg hebben.

De volgende handreikingen zijn bedoeld om je inzicht te geven op welke manier mensen onbewust ‘ruis’ veroorzaken als ze hun gevoelens uiten. Deze drie handreikingen zullen je helpen om werkelijke gevoelens bij een ander te onderscheiden.

"Voel jij je gefrustreerd?"

In de onderstaande voorbeelddialogen zal het je mogelijk opvallen dat je niet aangemoedigd wordt om te vragen: "Hoe voel je je?” Dat komt omdat de meeste mensen aan die vraag gewend zijn en daardoor zelden direct zullen antwoorden. Meer kans op succes heb je als je kiest om te gissen naar wat de ander voelt. Een uitnodiging om te reageren is bijvoorbeeld de vraag: “Voel jij je gefrustreerd?”, die in de praktijk gemakkelijk geaccepteerd wordt. Zelfs een verkeerde inschatting kan nuttig zijn, omdat de poging een deur opent naar meer duidelijkheid zowel voor jou als voor de ander. (Bijv.: "Nee, ik ben niet gefrustreerd, maar ik ben verdrietig en voel me teleurgesteld.")

Vaardigheid 1: 'Nep-gevoelens' vertalen

In de praktijk kun je vaak horen dat mensen woorden gebruiken waarvan ze denken dat het gevoelswoorden zijn, maar die in feite uitdrukken dat een ander hen beschuldigd. Dit zijn de nep-gevoelens. Door nep-gevoelens te vertalen naar werkelijke gevoelens, wordt het mogelijk om in contact te komen met de emotie achter een oordeel. Dit helpt jou persoonlijk én je gesprekspartner om meer duidelijkheid te krijgen over zijn/haar innerlijke ervaring in het hier en nu.

Er zijn diverse manieren om nep-gevoelens te vertalen, zoals je in de onderstaande alternatieve bewoordingen kunt lezen.

Partner: "Ik voel me bekritiseerd." (nep-gevoel)

Jij:       "Voel je je boos als je dat zegt?" of

Jij:       "Wil je daarmee zeggen dat je boos bent?" of

Jij:       "Ben je hier boos over?"

Partner: "Hij heeft me verraden!" (nep-gevoel)

Jij:       "Was je gekwetst door wat er gebeurd is?" of

Jij:       "Voel je je gekwetst daarover?" of

Jij:       "Ben je gekwetst?"

Partner: "Ik voel me ongeliefd." (nep-gevoel)

Jij:       "Als je zegt dat je je ongeliefd voelt, ben je dan verdrietig?" of

Jij:       "Ben je daar verdrietig om?” of

Jij:       "Ongeliefd? Voel je je gefrustreerd?”

Partner: "Ik word gepest op het werk."

Jij:       "Ben je bang als je zo op je werk behandeld wordt?" of

Jij:       "Is dat beangstigend?" of

Jij:       "Ben je daar boos om?"

Vaardigheid 2: Beelden vertalen

Sommige mensen communiceren metaforisch, ze gebruiken beelden om hun gevoelens over te brengen. Bepaalde beelden zijn onmiskenbaar en hoef je niet hardop te vertalen. Bijvoorbeeld als iemand je vertelt: "Ik voel me als een bergmeer in de vroege ochtend." dan kun je er vrij zeker van zijn dat degene zich kalm en rustig voelt en je hoeft dit alleen maar hardop te zeggen als je denkt dat het je verbinding ten goede zal komen. Echter, op een ander moment zou de beeldspraak van de ander dubbelzinnig kunnen zijn en dus kan het belangrijk zijn om de betekenis te bevestigen. Deze dubbele controle zal de ander vaak helpen nog meer duidelijkheid te krijgen over wat hij of zij wil zeggen.

Voorbeelden:

Partner: "Ik voel me als een komiek die tijdens een optreden met zijn mond vol tanden staat."

Jij:       "Schaamde jij je?" of

Jij:       "Voelde jij je voor schut staan?" of

Jij:       "Het klinkt alsof je je echt onzeker voelde?"

Partner: "Ik voel me als een verdwaald kind in het bos."

Jij:       "Voel jij je bang en eenzaam als je dat zo zegt?"

Partner: "Ik voel me net als een bom die op ontploffen staat en er een grote puinhoop van gaat maken."

Jij:       "Ben je zo boos dat je het niet meer kunt tegenhouden?"

Partner: "Ik voel me als een bergmeer bij zonsopkomst."

Jij:       "Kalm… en rustig…?"

Partner: "Ik ben als een ontdekkingsreiziger die er klaar voor is om het onbekende te ontdekken!"

Jij:       "Voelt dat voor jou avontuurlijk en spannend, of ben je nerveus en bezorgd?"

Vaardigheid 3: Gedachten vertalen

Mensen kennen vaak gevoelens toe aan hun gedachten waardoor gemakkelijk misverstanden kunnen ontstaan.. Dit komt deels door een valkuil in onze taal. Zo kun je in het Nederlands zeggen: "Ik voel me als ..." of "Ik heb het gevoel dat ..." en wat daarna volgt, kan een gedachte of een mening zijn in plaats van een gevoel.

Als je aan het begin van een zin "Ik denk …" kunt vervangen door "Ik voel…" over hoe je je voelt, dan is dat wat je ermee beschrijft geen gevoel. Zo kun je bijvoorbeeld "Ik denk boos." niet vervangen door "Ik voel me boos.” Dat komt omdat boos een werkelijk gevoel is. "Ik voel alsof ik daar niet welkom ben." zou je aan de andere kant kunnen herformuleren als: "Ik denk dat ik niet welkom ben.". Dan weet je dat je een gedachte uitspreekt in plaats van een gevoel. Bewustzijn van dit onderscheid kan je ertoe aanzetten om te onderzoeken wat je van binnen voelt; misschien voel jij je boos, verbijsterd, of verdrietig.

Er is niets verkeerds om “Ik voel me …” te gebruiken als je een gedachte deelt. In sommige situaties echter kan deze constructie onbedoeld een verbinding verbreken en daarom is het belangrijk om je er bewust van te zijn. Je gesprekspartner ondersteunen om een gedachte naar een gevoel te vertalen helpt jullie beiden om verbinding te maken. Het zal de ander niet alleen helpen meer duidelijkheid te krijgen over hoe hij of zij zich voelt, maar ook dat je oprecht naar hem of haar luistert.

Voorbeelden:

Partner: “Het voelt alsof hij mij gewoon niet begrijpt.”

Jij:             “Voel jij je gefrustreerd?

Partner: “Ik heb het gevoel dat ze mijn werkzaamheden niet waarderen.”

Jij:             “Voel jij je bedroefd en somber nu je dit zo zegt?

Partner: “Het voelt alsof ik nergens thuis hoor.”

Jij:             “Voel jij je onzeker en bang?

Zin in een korte oefening?

Denk eens aan een recente situatie waarin jij deze of dergelijke uitingen hoorde of gebruikte. Hoe zou jij deze nu uiten of erop reageren?
Klik op de button om een lijst met woorden voor gevoelens en nep-gevoelens  te downloaden die je ondersteunen je gevoelens te benoemen. Je zult verbaasd zijn hoeveel woorden voor gevoelens er bestaan. Veel plezier ermee!
Lijst met woorden voor gevoelens
Deel dit bericht met je vrienden:

Ben je nieuwsgierig naar meer inspirerende tips?

Meld je aan om wekelijks inspirerende communicatie tips te ontvangen en draag bij aan je eigen welzijn en aan het welzijn van anderen.

Je kunt je op elk gewenst moment weer afmelden of je voorkeuren wijzigen.We spammen niet! Lees ons privacybeleid voor meer info.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *