Conflict of verbinding? De vier stappen

Harald Borjans Communicatie, Persoonlijk Leave a Comment

Conflict of verbinding? De vier stappen.

Stap 1 van 4

Stel je voor dat je een verslag zou hebben van elk conflict dat escaleerde en waarover je de controle verloor. Je zou in staat zijn om de situatie als een film van achter naar voor opnieuw terug te draaien en elk moment kunnen bestuderen welke woorden het waren die olie op het vuur gooiden.

“Tussen stimulus en respons bestaat een ruimte. In die ruimte ligt ons vermogen om onze respons te kiezen. In onze respons ligt onze groei en onze vrijheid. .”Victor E. Frankl

Nog handiger dan een verslag zou een routekaart zijn die je zou helpen om de valkuilen tijdens een moeilijk gesprek te vermijden. Of een ‘app’ die je aan je eerdere intentie herinnert dat je dit keer niet uitvalt naar je tiener, maar dat je in plaats daarvan zou proberen je intentie te volgen en een voorbeeldig, rustig gesprek met hem of haar te hebben.

Kern van deze routekaart vormen de 4 elementen van  Geweldloze Communicatie (GC). Deze elementen kunnen je helpen om op een manier te denken en te praten die je meer kans bieden om goede relaties op te bouwen.

De vier elementen zijn:

  • Waarnemingen
  • Gevoelens
  • Behoeften, en
  • Verzoeken

De beste manier om de zin en het nut van de 4 stappen te begrijpen is om ze in de praktijk te zien.

Duidelijkheid krijgen

In dit voorbeeld gebruikt een spreker Waarnemingen, Gevoelens en Behoeften om duidelijkheid te krijgen en vervolgens te uiten wat hij of zij niet leuk vindt. Daarna doet hij of zij een Verzoek om een bepaalde verandering voor te stellen.

Als jij het huis verlaat zonder afscheid te nemen (Waarneming) voel ik mij verdrietig en alleen (Gevoelens) omdat ik persoonlijk contact ’s morgens belangrijk vind. (Behoefte) Ben je bereid om mij – elke dag – voordat je het huis verlaat een knuffel te geven? (Verzoek)

De meerwaarde

Wat is nu de meerwaarde om de 4 stappen te gebruiken? Nou, stel je eens voor dat in plaats daarvan de zinnen er op deze manier uit zouden komen:

Als je mij elke ochtend negeert, (Oeps, een oordeel) voel ik mij afgewezen en in de steek gelaten (‘nep gevoel’,  of een gevoel met een onderliggende beschuldigende lading) omdat ik de afstandelijkheid van jou gewoon niet meer verdraag. (oordeel, zonder een behoefte te benoemen) Wanneer ben je nou eens een keer liefdevol naar mij ? (oordeel, zonder een duidelijk verzoek)

Zie je hoe taal de waarneming kan beïnvloeden? Voelde je de spanning in je lichaam toen je de tweede set van zinnen las? Het is wel duidelijk welke taal de meeste kans heeft om een verandering bij de ander teweeg te brengen. Deze 4 stappen helpen jou als spreker bij het helder formuleren en ook om in verbinding te blijven met je gesprekspartner.

Voorzichtigheid en zorgvuldigheid

Let op de bewuste voorzichtigheid en zorgvuldigheid van de zin met de waarneming. “Als je het huis verlaat zonder afscheid te nemen.” is een wereld van verschil  met “Als je me elke ochtend negeert.” Dat laatste is een uitspraak die bij de luisteraar waarschijnlijk boosheid oproept, die defensief maakt en die vrijwel zeker alles wat je daarna nog zou willen zeggen negatief kleurt.

De gevoelens

In de eerste paar zinnen waren de  gevoelensverdrietig en alleen’. Misschien verkiest de dichter in jou de meer dramatische bijvoeglijke naamwoorden afgewezen en verlaten, maar het is effectiever om vast te houden aan de eenvoudigste gevoelsbeschrijvingen. Dat komt omdat deze gefocust kunnen blijven op wat jij ervaart, zonder de ander daarin te betrekken.

Het belang van behoeften

Laten we nu eens naar het idee van de behoefte kijken. “… omdat ik persoonlijk contact ’s morgens belangrijk vind. ” blijft ook gericht op jou en iets waarvan je zou denken dat iedereen dat in een bepaalde vorm wel wil: persoonlijk contact. (In een ander scenario zou de behoefte iets anders kunnen zijn, zoals eten, rust, vrede, liefde, of spel.) De alternatieve formulering: “… omdat ik de afstandelijkheid van jou niet meer verdraag.” is een hint naar de, zelfs voor de spreker, diep verborgen behoefte. De energie is eerder passief / agressief en meer gericht op het berispen van de ander dan open en nieuwsgierig duidelijkheid te krijgen over het probleem.

Hoe zal de ander reageren? Als de ander erin slaagt om kalm te blijven terwijl hij alle oordelen van de tweede set zinnen ontvangt, kan de vraag “Wanneer ben je eens een keer liefdevol naar mij?” hem of haar over de rand duwen. Dit is niet echt een vraag; het is een eis die tegelijk kwetsend en ondraaglijk vaag is. Er is geen uitvoerbaar verzoek. Terwijl, als de spreker vraagt: “Ben je bereid om mij – elke dag – voordat je het huis verlaat een knuffel te geven?” het verzoek volkomen duidelijk is. De kans is erg groot dat de ander zich niet beschuldigd of aangevallen voelt door dat verzoek.

Wat is de meerwaarde?

Terugkomend; wat is de meerwaarde van de 4 communicatie-stappen? De magie ligt in de manier waarop deze 4‑stappen-taal voor jou kan werken. We zagen eerder al hoe taal de verbinding kan verbreken. Taal bepaalt ook jouw realiteit. Als je bijvoorbeeld denkt dat iemand ‘een eikel’ is, dan is de kans groot dat je die persoon ook op die manier zult ervaren. Beginnen met een oordeelvrije waarneming kan je een duidelijk perspectief geven op wat iemand denkt, doet of zegt. Het kan je ook helpen  om gevoelens die ontstaan als reactie op dat wat je ziet of hoort te isoleren. Benoemen hoe je je voelt kan je helpen duidelijkheid te krijgen over welke behoeften wel of niet vervuld zijn. Als je weet wat je mist, kun je op een niet beschuldigende manier een verzoek doen om te vragen wat je nodig hebt.

Bewustwordingsoefening

Test het eens bij jezelf, ontdek in jou eveneens de meerwaarde, en doe het volgende:

Denk eens terug aan een recent gesprek waarbij je voelde dat de verbinding met de ander werd verbroken. Herinner jij  je welke gedachte of interpretatie dit veroorzaakte? Wat dacht je en wat zei je tegen jezelf?

— Wordt vervolgd —

Bron: Conflict of verbinding; Wat kies jij?

Hallo, ben je nieuwsgierig naar meer?

Meld je dan aan om regelmatig inspirerende korte verhalen over communicatie te ontvangen.

Je kunt je op elk gewenst moment weer afmelden.We spammen niet! Lees ons privacybeleid voor meer info.

Wellicht interesseren je ook onderstaande artikelen.


Volg ons ook op:

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *