Hoe-dementie-zich-manifesteert

Harald Borjans Dementiezorg Leave a Comment

Hoe dementie zich manifesteert

Dementie manifesteert zich bij mensen op zo’n onderscheidende manier dat je bijna zou kunnen zeggen dat dementie maatwerk is, uniek in zijn soort.
Hoe-dementie-zich-manifesteert

De invloed van dementie op een relatie

Gaat het probleem uitsluitend over mij of over hen? Als het over de zorgverlening gaat, zou je misschien kunnen zeggen dat elk probleem van jou is, in die zin dat het je verstandhouding beïnvloedt, de manier waarop je samen bent. Dementie beïnvloedt je relatie, en aangezien men er twee nodig heeft voor de tango, hebben jullie er allebei last van - jullie hebben er allebei mee te maken. Moeilijkheden die verband houden met dementie bevinden zich in het interpersoonlijke. Jij bent er, de ander is er, maar je verstandhouding is er ook.

De uitdagingen van dementie aanvaarden

Rumi, een soefi-mysticus en dichter, merkte op: “Je denkt omdat je ‘een’ begrijpt, je ook ‘twee’ moet begrijpen, want één en één is twee. Maar je moet ook ‘en’ begrijpen.” Het probleem met dementie zit niet per se in een van jullie: het zit in de ‘en’. Het zit in de manier waarop jullie met elkaar omgaan, in je verstandhouding. Daarom moet het antwoord ‘onder’ jullie worden gezocht. Het vermogen om dit duidelijk te zien, om de uitdagingen die met dementie gepaard gaan te aanvaarden, is een springplank naar het opbouwen van een meer bevredigende verstandhouding voor jullie beiden. Omdat dementie altijd meerderen treft dan enkel de persoon bij wie de aandoening is vastgesteld.

Een dementierelatie

Als je rekening houdt met zowel degene met dementie, met jezelf en met de relatie tussen jullie twee, dan is er een dementierelatie.

Zoals elke relatie, of het nu een romantische, familie of professionele relatie is, is elke dementierelatie uniek. Het kan overlappingen geven met andere soorten relaties als het om een geliefde, een familielid of een zakenpartner met dementie gaat. Toch vereist de dementierelatie dat we ons aanpassen en nieuwe grenzen stellen - alsof we een familiebedrijf runnen of een samenwerking aangaan met een echtgenoot. We verhouden ons tot elkaar volgens de context, tot waar en wie we zijn, of we nu thuis of op de werkplek zijn. In elk geval moeten we met elkaar omgaan, rekening houdend met de context van dementie. Dementie zal beide partijen in de relatie treffen, misschien op verschillende manieren en in meer of mindere mate, maar niettemin zal iedereen in een dementierelatie op de een of andere manier beïnvloed worden

Hoe dementie zich manifesteert

Dementie manifesteert zich bij mensen op zo’n onderscheidende manier dat je bijna zou kunnen zeggen dat dementie maatwerk is, uniek in zijn soort. Iedereen verschilt zowel in zijn emotionele reactie op de diagnose als in de symptomen van de ziekte. Dementie kan een enorm gevarieerd scala aan symptomen hebben, omdat het verschillende functies van de hersenen kan beïnvloeden: taal, geheugen, beweeglijkheid, oriëntatie in tijd en ruimte en de waarneming. Telkens wanneer een verzorger de zorg voor een cliënt aan mij overdroeg, stelde ik deze cruciale vraag: welke invloed heeft dementie op de cliënt? Er bestaan zoveel symptomen die je wellicht niet meteen herkent. Het is altijd mijn bedoeling om aan te nemen dat iemand over zijn volledige vermogen beschikt en dat ik zijn of haar onafhankelijkheid zoveel mogelijk ondersteun. Behalve als ik van tevoren al tijd met hem of haar had doorgebracht, kan ik niet weten of iemand, als die alleen is, veilig is. Ik kan niet weten of iemand nauwkeurig kan zien, of wat degene ziet echt is of alleen een deel uitmaakt van zijn of haar wereld, of dat degene zijn of haar grenzen en huidige capaciteiten kent.

Mijn vragen waren:

  • Welke invloed heeft de ziekte op de mensen in zijn of haar directe omgeving?
  • Hoe reageren ze op de symptomen?
  • Welke vinden ze een uitdaging?
  • Zal ik 's nachts kunnen slapen?
  • Kan ik erop vertrouwen dat het goed zal komen als ze voor zichzelf een kopje koffie zetten?

Ik stel deze vragen omdat dementie beide partijen treft. Dementie is een aandoening die twee mensen met elkaar delen, ook al is er maar één die de symptomen van de ziekte draagt. Toch delen we de impact ervan op ons leven. We moeten allebei een nieuwe relatie opbouwen, met dementie in beeld. Dit is wat ik een dementierelatie noem: het zijn wij, met en zonder dementie.

Mensen -  als bewuste wezens - hebben het vermogen om te voelen, waar te nemen, te weten, te begrijpen, te reageren, en te beseffen. Dementie heeft invloed op al deze capaciteiten en dus ook op iemands staat van zijn. Ik geloof echter dat het niet vooraf bepaald is of we welzijn of ongemak ervaren. Onwel zijn verondersteld niet automatisch dat we ziek zijn. Immers, de staat van ons zijn is een graadmeter van onze verbinding met andere mensen.

Bron: Dementie samen beleven - Een dementierelatie opbouwen met vevbeeldingskracht

Als je een grotere woordenschat wilt opbouwen voor het benoemen van gevoelen en behoeften, kies dan boven in het menu 'downloads' de lijst(en) die je wilt downloaden. Je zult verbaasd zijn hoeveel woorden voor gevoelens en behoeften er bestaan en hoeveel woorden voor 'nep'-gevoelens. 
Deel dit bericht met je vrienden:

Ben je nieuwsgierig naar meer inspirerende tips?

Meld je aan om wekelijks inspirerende communicatie tips te ontvangen en draag bij aan je eigen welzijn en aan het welzijn van anderen.

Je kunt je op elk gewenst moment weer afmelden of je voorkeuren wijzigen.We spammen niet! Lees ons privacybeleid voor meer info.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *