Hoe mijn verbeeldingskracht op de proef gesteld werd

Harald Borjans Dementiezorg Leave a Comment

Dementie samen beleven, verbeeldingskracht gebruiken

Procedures volgen en op je hoede zijn voor een klacht? Of verbeeldingskracht gebruiken.
verbeeldingskracht-gebruiken

In het diepe gegooid

"Je wordt bij deze cliënt in het diepe gegooid", kreeg ik te horen toen ik aan de slag ging als verzorgster van Yvonne. "Je zachte benadering zal bij haar niet werken. Zorg ervoor dat je de procedures volgt en op je hoede bent voor het geval er een klacht is. Deze cliënt heeft in het verleden klachten ingediend tegen zorgverleners, dus wees voorzichtig.

Yvonne was ooit eigenaresse geweest van een erg succesvolle schoonheidssalon, maar sinds ze aan dementie leed, stond ze beter bekend om haar 'uitdagende gedrag'. Dit oordeel was gebaseerd op de vele keren dat ze haar onvrede had geuit door mensen om haar heen te slaan of in ieder geval geprobeerd had dit te doen. Tijdens haar laatste verblijf in het ziekenhuis was Yvonne agressief tegen personeelsleden geweest en hadden ze haar vaak met medicijnen gekalmeerd. Nu thuis, nog steeds bedlegerig, kreeg ze haar kracht terug. Maar was ze nog niet bekomen van haar woede.

Die avond, toen ik op het punt stond het over te nemen van de vorige verzorgster, hoorde ik haar uitroepen: “Breng me meteen naar huis! Hoor je me?! Haal me hier weg! Jij ellendig, stom wijf!"

In een staat van angst verkeren

Yvonne verkeerde in een staat van angst, die ze door fysiek en verbaal geweld naar de verzorgster uitte die in de slaapkamer wanhopig probeerde haar te kalmeren. Ik ging op onderzoek uit en was getuige van een gesprek waarin elke poging om een duidelijke waarneming te maken tragisch mislukte.

Maar u bent in uw eigen slaapkamer. Kijk maar om u heen,” zei de verzorgster liefdevol, in een poging de vrouw niet tegen te spreken die de slaapkamer waarin ze de afgelopen dertig jaar had geslapen niet meer herkende. “Kijk naar de foto van uw overleden echtgenoot. U herkent hem toch, nietwaar?

“Jij stom wijf! Dit is mijn slaapkamer niet!"

Op dit punt bereikte Yvonnes driftbui haar hoogtepunt toen ze haar best deed om agressief te zijn en van plan was haar verzorgster te slaan, ook al slaagden haar zwakke zevenennegentigjarige handen er niet in. Ze was bereid de verzorgster met geweld te overtuigen dat haar eigen perceptie van de kamer juist was.

Wat Yvonne waarnam, werd niet erkend. Maar zelfs als de verzorgster met Yvonnes waanvoorstelling zou willen meespelen, hoe kon ze dan doen wat Yvonne van haar eiste? Hoe kon ze Yvonne 'naar huis' brengen als ze al thuis was?

Ik wisselde een blik met de verzorgster. Ik kon zien dat ze, na een lange dag, aan het eind van haar verhaal was. En aan Yvonnes eis kon gewoon niet worden voldaan. Maar, dacht ik, laten we het toch proberen.

Verbeeldingskracht gebruiken

Na een pauze van enkele minuten benaderde ik Yvonne, die hulpeloos wachtte om gered te worden uit het bed waarin ze de afgelopen decennia talloze nachten had doorgebracht. Een pauze helpt meestal om de hitte van het moment te laten afkoelen en helpt om de verhaallijn een beetje te laten vervagen. Maar de woede was nog steeds smeulend aanwezig.

Ben je van streek, Yvonne, omdat je voelt dat je niet gehoord wordt?" vroeg ik haar.

Ik wil gewoon naar huis worden gebracht. Direct."

"Ik zou je hier graag bij willen helpen, maar ik heb je hulp nodig, want ik weet niet hoe ik je naar huis moet brengen. Ik weet niet waar het is.

"Dat is oké, ik weet hoe ik er moet komen," zei ze. "Wil je me ernaar toe brengen?"

Meteen veranderde de toon van haar stem. Ze zag me niet meer als een verzorgster - aangezien ze geen onderscheid kon maken tussen gezichten, vertegenwoordigden we een functie - maar zag mij als een bondgenoot. Door gewoon met haar in gesprek te gaan over wat voor haar logisch was, zonder haar met feiten te confronteren, ontspande ze zich. Ze voelde zich begrepen, en zo was er al een zeker niveau van verbinding. Zo begon onze samenwerking.

"Laten we je in de rolstoel zetten, zodat je me kunt laten zien hoe ik je huis kan vinden", zei ik.

Ze deed alsof we op avontuur gingen, een zeiltocht in onbekende wateren, terwijl ik aan het stuur stond en zij de richting aangaf. Haar kracht en gevoel van zelfbestuur waren bij haar terug. Ze was thuis met het gevoel de leiding te hebben.

We liepen door de gang de voordeur uit. Vanuit de tuin naar het huis kijkend, zei ze tegen me: "Dat is mijn huis, zie je!" Alsof ze al die tijd ergens anders was vastgehouden, op een andere, onvriendelijke plek waar ze machteloos en nutteloos was. Nu ze zich gehoord voelde en nuttig voelde, voelde ze zich ook thuis. En daar stond het. Zoals de romanschrijver Cecelia Ahern[1] zei: “Thuis is niet echt een plek, het is een gevoel.”

Yvonne wilde me in haar pas ontdekte ouderlijk huis rondleiden, waar ik eerder als een gast werd behandeld. We gingen terug door dezelfde voordeur die we een paar minuten eerder hadden verlaten, maar deze keer leidde Yvonne me door de gang - ze kende de plek goed - en terug naar de slaapkamer, die niet lang geleden als een onbekende plek had gevoeld. Maar nu voelde het als thuis.

Ze werd dankbaar, warm, kalm en behandelde me als een vriendin. Hoewel ik in veel opzichten nog steeds een dienst voor haar vervulde, was ik in ieder geval een nuttige, vriendelijke bediening. Een bediening die ze meer als een mens behandelde dan als een robot die taken uitvoert.

Yvonne viel, nadat ik haar in bed had gebracht, binnen enkele minuten in slaap. Ik was opgelucht en verbaasd en, toegegeven, ik had binnenpretjes. Wat een manier om in een behoefte aan autonomie te voorzien! Dat had ik nooit kunnen bedenken!

[1] Cecelia Ahern is een Ierse schrijfster

Een hechte verbinding creëren en in stand houden

Sindsdien heeft Yvonne me nog vele malen verbaasd. Geleidelijk aan begon ze mij als een persoon te zien en lette ze zeer op mijn behoeften. “Ga zitten en geef je benen rust, lieverd. Je moet wel moe zijn,” zei ze dan als we van een wandeling in haar rolstoel door de buurt terugkwamen. Ze bood me regelmatig cadeautjes aan, die ik later weer in haar juwelendoosje terug legde, zodat ze die weer snel daarna kon aanbieden, zonder enige herinnering dat we deze uitwisseling al eerder hadden gedaan. Ik heb nooit een van deze sieraden gehouden; in plaats daarvan, moet ik bekennen, heb ik iets veel kostbaarder bewaard: onze verbinding.

Ik hield een hechte verbinding in stand, dwars door alle uitbarstingen van woede of angst die we keer op keer ervoeren, de periodes van constipatie en diarree, uit het bed vallen en hallucinatiepieken, de uitingen van liefde en haat. Het was zelden gemakkelijk. En toch, vanuit een groter perspectief bezien, was het de moeite waard.

Uit: Dementie samen beleven van Pati Bielak-Smith

Als je een grotere woordenschat wilt opbouwen voor het benoemen van gevoelen en behoeften, kies dan boven in het menu 'downloads' de lijst(en) die je wilt downloaden. Je zult verbaasd zijn hoeveel woorden voor gevoelens en behoeften er bestaan en hoeveel woorden voor 'nep'-gevoelens. Veel plezier ermee!

Deel dit bericht met je vrienden:

Ben je nieuwsgierig naar meer inspirerende tips?

Meld je aan om wekelijks inspirerende communicatie tips te ontvangen en draag bij aan je eigen welzijn en aan het welzijn van anderen.

Je kunt je op elk gewenst moment weer afmelden of je voorkeuren wijzigen.We spammen niet! Lees ons privacybeleid voor meer info.

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *