Dementie is schuld aan alles

Harald Borjans Dementiezorg Leave a Comment

"Dementie is schuld aan alles"

Hoe deze diagnose bijdraagt aan afstandelijkheid en hoe verbondenheid daardoor verbroken wordt.
Dementie-is-schuld-aan-alles

De manier waarop we met elkaar omgaan

Het is heel eenvoudig om je afstandelijk te voelen van iemand met dementie, die beoordeeld wordt als 'probleem veroorzaker' of 'iemand die niet hard genoeg probeert’. Alsof ze onzorgvuldig of ongevoelig zijn. Want hoe kunnen we hun gedrag anders verklaren? Op een bepaalde dag hebben we dan een diagnose en een handig label: dementie is schuld aan alles. Je zou kunnen denken dat dementie hun hersens heeft aangetast, maar wat zou je eraan kunnen doen? En toch kun je voor de verbinding binnen je relatie persoonlijke verantwoordelijkheid nemen.

Verantwoordelijkheid zien en nemen

De vraag is: hoe kun je verantwoordelijkheid nemen zonder iemand of iets de schuld te geven? Er wordt vaak vanuit gegaan dat verantwoordelijkheid nemen ook betekent de schuld op je te nemen. En dan, tijdens een van die moeilijke nachten, merk je dat je de schuld op je neemt omdat je niet geduldig genoeg, liefdevol, bekwaam, voldoende begripvol, helderziend, voorkomend of beschermend genoeg was. Nooit ‘toereikend’ en altijd tekortschietend. Hoeveel tijd je ook aan de zorg besteedt, hoeveel trainingen je ook hebt gevolgd, hoeveel zelfhulpboeken je hebt gelezen en hoeveel regelingen je hebt getroffen om dit probleem op te lossen, ontoereikendheid en hopeloosheid kan je tijdens slapeloze nachten achtervolgen.

Zelfkritiek als teken van afstandelijkheid

Zelfkritiek is net zo goed een teken van afstandelijkheid als het vinden van fouten bij iemand anders. Of je jezelf of de ander beoordeelt, is in deze context volstrekt onbeduidend. De mensen in een dementierelatie kunnen door te beschuldigen, te oordelen, te labelen en verantwoordelijkheid te ontkennen bijdragen aan het uiteenvallen van de relatie.

Zienswijzen die verbondenheid verbreken

  • Beschuldigen: je handelt achter mijn rug om. Ik ben niet geduldig genoeg.
  • Oordelen: je bent een slechte echtgenoot. Ik ben zo'n vreselijke zoon.
  • Labelen: lijdt aan dementie. Eigenwijze verzorger.
  • Verantwoordelijkheid ontkennen: Die ellendige ziekte heeft me mijn vrouw afgenomen. Dit huwelijk is over.

Je vervult en tevreden voelen

In plaats van zienswijzen te volgen die afwezigheid van ziekte of ziekteverschijnselen creëren, zou je kunnen streven naar welzijn - wat de afwezigheid van ziekte of een handicap niet uitsluit, maar eerder voldoening brengt. Je vervuld en tevreden voelen is hoe welzijn wordt ervaren. Het betekent niet dat je nog lang en gelukkig zult leven, maar dat je je sterk genoeg voelt om alles onder ogen te zien wat het leven je te bieden heeft, inclusief ziekte of handicap, en dat je het kunt wijzigen in iets wat je dichter bij elkaar brengt

Wanneer je je daarentegen focust op een gebrek aan bekwaamheden zoals geheugenverlies, ongeduldig zijn, onbegrip of niet in staat zijn om ermee om te gaan, ontstaat er tussen jullie afstandelijkheid en onvrede en andere mogelijke gebreken en tekortkomingen. Dus zelfs als er maar één iemand ziek is, als de verstandhouding verziekt is, voelen jullie beide je in zekere zin niet op je gemak.

Wanneer je klem komt te zitten

Wanneer je klem komt te zitten bij het ziek zijn, concentreer je je op wat je niet kunt of niet kunt hebben. Aan de andere kant stelt het veranderen van je perspectief om je te concentreren op het welzijn je in staat om alles te zien wat je wel nog kunt: de kleine vaardigheden, de dingen die je leuk vindt, de kleine beetjes aan kennis. Dit zijn de basisprincipes die we als mensen delen, ongeacht ons individuele niveau van neurologische fitheid.

Mensen met dementie kunnen nog steeds om een grap lachen, een hekel hebben aan olijven, gek zijn op chocolade, huilen om een gebroken kopje en een zonsondergang bewonderen. En daarmee kunnen ze hun behoefte aan plezier en gezelschap, keuzevrijheid, vreugde, veiligheid en schoonheid vervullen. Ik ben van mening dat iemand compleet is die vanuit zijn hart kan spelen, huilen of lachen.

Wordt vervolgd in de volgende tip:

Wanneer je een groter perspectief creëert en je bevindt je in een groter geheel, in plaats van jezelf te verliezen in een opsomming van gebreken en verliezen, kan er een heel nieuw hoofdstuk in de dementierelatie voor je opengaan.

Bron: Dementie samen beleven

Als je een grotere woordenschat wilt opbouwen voor het benoemen van gevoelen en behoeften, kies dan boven in het menu 'downloads' de lijst(en) die je wilt downloaden. Je zult verbaasd zijn hoeveel woorden voor gevoelens en behoeften er bestaan en hoe ze je kunnen ondersteunen bij het vervullen van je taken.
Deel dit bericht met je vrienden:

Ben je nieuwsgierig naar meer inspirerende tips?

Meld je aan om wekelijks inspirerende communicatie tips te ontvangen en draag bij aan je eigen welzijn en aan het welzijn van anderen.

Je kunt je op elk gewenst moment weer afmelden of je voorkeuren wijzigen.We spammen niet! Lees ons privacybeleid voor meer info.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *